Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

نوێترین
د.به‌شیر: ده‌بێت مامۆستایانی ئایینی پێشه‌نگی پرسه‌ نیشتیمانییه‌كان بن

ئازادی و مافی چارەی خۆنووسین لەڕوانگەی ئایینی ئیسلامەوە

وتاری د.به‌شیر حه‌داد له‌ پێنجەمین كۆنگرەی دەزگای ڕۆشنبیری نوری حیكمە 15-7-2017

ئایا دروسته‌ له قه‌زاكردنه‌وه‌ی رۆژوو نیه‌تی شه‌شه‌ڵانیش بێنی؟

ڤیدیۆ .. د.بەشیر حەدداد: گۆڕانكاری لە كاتەكانی پرسەدا دەكرێت

د.به‌شیر داوا لەلایەنە سیاسيیەکان دەکات جەژن بکەنە دەرفەتى ئاشتەوایى

د.به‌شر:داواكارم لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان ته‌نازول بۆیه‌كتر بكه‌ن پێش ئه‌وه‌ی ته‌نازول بۆ بێگانه‌ بكه‌ن

پەیامی د.بەشیر خەلیل حەدداد بەبۆنەی جەژنی ڕەمەزانی پیرۆزەوە

چەند دیاردەیەكی ناشیرن و نەشیاو لە مانگی پیرۆزی ڕەمەزاندا

چی بەسەر جەستەدا دێت پاش یەك مانگ لە ڕۆژووگرتن؟

شه‌وی پیرۆزی قه‌در و چه‌ند ڕێنمایی یه‌ك

مانگی نوورو بۆنی عەتر..!!

رەمەزان قوتابخانە 30 رۆژەكە و پەیامە پیرۆزەكە

دەتەوێت بزانیت بەربانگ کردنەوەت بە خورما چت پێ دەبەخشێت؟

رەمەزان مانگی بەخۆداچوونەوە

مانگی ره‌مه‌زان ده‌رفه‌تێك بۆ پاكبوونه‌وه‌‌و لێبورده‌یی

لقاء مع الدكتور بشير خليل حداد،في برنامج نظرات في كتاب الله

د.به‌شیر باس له‌ راسپارده‌كانی كۆنفرانسی رێكخستنی گوتاری ئایینی ده‌كات

في عمق المألوف - لقاء مع د.بشير خليل حداد

الدين والمجتمع/كيف أخدم ديني/ لقاء مع الشيخ الدكتور بشير خليل الحداد

 
چەند دیاردەیەكی ناشیرن و نەشیاو لە مانگی پیرۆزی ڕەمەزاندا

د.بەشیر خه‌لیل حه‌داد
بۆ ئەوەی مرۆڤ لە چەند كاتی جیاجیادا هەلی بە خۆداچونەوە و لێپێچینەوەی بۆ بڕەخسێ، خوای گەورە مانگی ڕەمەزانی وەك وێستگەیەكی ساڵانە بۆ بەندەكانی جیا دەكاتەوە لە مانگەكانی تر و چەند تایبەتمەندییەكی بۆ بڕیار دەدات، لەم وێستگەیە مرۆڤی باوەڕدار ئاوڕێك لە ڕابردووی خۆی دەداتەوە و چاوێك بە كردەوەكانی دەخشێنێتەوە، چاكەكان زیاتر دەكات و سوپاسی خوای لەسەر دەكات كە توانای ئەو چاكانەی پێداوە، وە لە كردەوە خراپەكانیش پەشیمان دەبێتەوە و داوای لێبوردن لە خوای باڵا دەست دەكات، هەر وەك لەلای هەموومان ئاشكرایە كە ڕەمەزان مانگی بە خۆاچونەوەیە،بۆیە پێویستە نەفرەەت لە كارە خراپ و ناشایستەكانی بكەین كە خۆای گەورە و پێغەبمەری ئازیممان بەردەوام ئاگادارمان دەكەنەوە لە زیانەكانی.
بەڵام زۆر بەداخەوە، هەندێ كەسی بە ناو مسوڵمان كە لاف و گەزافی عیبادەت و خواپەرستی لێدەدەن،بەڵام هەندێ كاری نەشیاوی وا دەكەن كە هێندەی ئاسمان و ڕێسمان لە شەرعتی خوداو سونەتی پێغەمبەرەوە دوورە.
داخەكەشمان گرانتر دەبێت ئەگەر زانیمان هەندێ لەمانە بە ناوی شەرعەوە ئەنجام دەدرێت، بۆ ئەوەی مسوڵمانی ڕۆژو گر ئاگاداری ئەم شتە خراپانە بێت كە كاریگەری خراپی دەبێت لەسەر ڕۆژوەكەی و تەواوی عیبادەت و باوەڕی بە پێویست زانی هەندێك لەم دیاردە ناشەرعی و ناشیرینانە بخەمە ڕوو.
دیاردەی یەكەم/ لە زۆربەی وڵاتانی دونیا لەگەڵ نزیك بوونەوه‌ی هەر بۆنەیەكی ئایینی یا نیشتیمانی و نەتەوەیی، بازاڕەكان داشكاندن و دابەزاندنی نرخی شت و مەك و كاڵاكان بە خۆوە دەبینێت، هەم بۆ زیاتر فرۆشی و قازانجی خۆیان، وە هەم لەبەر یارمەتیدانی خەڵكی هەژار و نەدار، بەڵام بەداخەوە لە ووڵاتی ئێمەدا هەندێ بازڕگان و دوكاندار كە خۆشیان بە مسوڵمان دەزانن و لەوانەیە بە ڕۆژوش بن، بەڵام لەگەڵ هتنی مانگی ڕەمەزان و جەژنەكان نرخی كاڵاو شت و مەك بە شێوەیەكی دیار و بەرچاو بەرز دەكەنەوەو ئیستغلالی ئەم بۆنە پیرۆزە دەكەن نەك بۆ یارمەتیدانی خەڵك و لە خوا نزیك بوونەوە،بەڵام بۆ قۆڵبڕین و قورسكردنی باری خەڵك،دیارە ئەم دیاردەیەش تاوانێكی گەورەیە لە ڕووی شەرعی و مرۆڤایەتییەوە چونكە مسوڵمانی ڕاستەقینە ئەوەیە كە خەڵكی لە دەست و زمان و كارو كردوەی سەلامەت بن و زیانیان پێ نەگات.
بۆیە ئامۆژگاریمان بۆ ئەم جۆرە كەسانە ئەوەیە، كە لە خوا بترسن و بزانن كە بەم كارەیان زیان بە عیبادەت و باوەڕەكەشیان دەگەیەنن، پێویستە لەم مانگە پیرۆزەدا ڕێژەی قازانجیان دابەزێنن و نرخی كاڵاكانیان هەرزانتر بكەن، یان بەلانی كەم هەر وەك خۆی لێیگەڕێن و زیاتری نەكەن، گومان لەوەدا نیە كە هەر كەسی بە ئومێدی عیبادەت و ڕەزامەندی خوا قازانج كەمتر وەربگرێت، خوای گەورە بەرەكەت و خێر و بێری ئەم قازانجە كەمە زۆر زیاتر دەكات لە قازانجی زۆر، وە لەلایەن ئابووریشەوە ئەمە بە ڕوونی بە دیار دەكەوێت چونكە شتی هەرزان زیاتر دەفرۆشرێت و قازانجی زیاتر دەبێت، باب و باپیرانمان دەگێڕنەوە كە لە ساڵانی چلەكان و پەنجاكانی سەدەی ڕابردوو كە جولەكە لە كوردستان هەبوون و كاری بازاڕ و بازڕگانی بە زۆری بە ەست ئەوانەوە بوو، كابرای جولەكە شەكری دەفڕۆشت بە مایەی خۆی و بێ قازانج، بەڵام جیرانەكەی شەكری بە قازانجەوە دەفڕۆشت، كە لێیان پرسی، تۆ چۆن قازانج دەكەیت كە شەكرەكەت هەر بەمایەی خۆی دەفڕشیتەوە؟ بۆ خۆت ماند و دەكەیت؟ لە وەڵامدا كابرای جولەكە دەیگوت بابە ئێوە لە بازڕگانی نازانن، ئەو جیرانەم تا فەردەیەك شەكر دەفرۆشێ و ڕوبعە دینارێكی لێ قازانج دەكات، من پێنج فەردە دەفرۆشم بە مایەكەی خۆی بەڵام گونیە بە تاڵەكان دەفڕۆشم بە نیو دینار، كەواتە قازانجی من لە هی ئەو زیاترە. كەواتە ئێمە لە هونەری بازاڕ و كڕین و فڕۆشتنیشدا كۆلەوارین وادەزانین ئەگەر نرخی شتەكانمان بەرز كردەوە قازانمان زیاتر دەبێت.
دەبا بیرێك لەم دیاردە ناشیرین و ناشایستەیە بكەینەوە و با قیامەتی خۆمان بە قوربانی دونیا نەكەین، و دین و عیبادەتمان بە چەند دینار و درهەمێكی زیاد نەگۆڕینەوە و لێبوردەیی و مرۆڤدۆستی ئایینەكەی خۆمان لەبەر چاو بێت.
گومان لەوە دانیە كە ئایینی پیرۆزی ئیسلام كامەرانی مرۆڤەكان و چاكتر و پتەوكردنی پەیوەندی نێوانیان دەكاتە یەكێك لە ئەمانجە بەرزەكانی خۆی وە هەموو یاسا و ڕێساكانی ئەم ئایینە جەخت دەكەنەوە لە سەر پاكی كۆمەڵگا و پرنسیپەكانی برایەتی و تەبایی و خۆشەویستی و هاوكاری كۆمەڵایەتی.
مانگی ڕەمەزانی پیرۆزیش وەك قوتابخانەیەك بۆ پەروەردەكردنی مرۆڤەكان و خاوێن كردنەوەی دڵ و دەروونیان و گەڕاندنەوەیان بەرەو بازنەی پاكی شەریعەت، خەڵكان فێری خواپەرستی ڕاستەقینە دەكات كە بریتی یە لە چاككردن و جوان كردنی پەیوەندی لەگەڵ خوا و لەگەڵ بەندەكانی.
دیاردەی دووەم: هەندێك لەو كەسانەی لە مانگی ڕمەزاندا بە ڕۆژو دەبن و چاوەڕوانی قبوڵ بونی دەكەن و ئومێدی پاداشتیان هەیە لەلای خوای گەورە، بەڵام بەداخەوە بە هەڵە لە ووشەی (بەرۆژوبوون) گەیشتوون، وا دەزانن بە ڕۆژ و بوون تەنها بریتی یە لە نەخواردن و نەخواردنەوە لە بانگی بەیانیەوە تا بانگی مەغریب، ئیتر كردەوەكانیان و رەفتار و گوفتاریان و هەڵس و كەوت و مامەڵەیان لەگەڵ خەڵكدا هیچ پێوەندییەكی بەم عیبادەتەوە نیە! نەخێر ئەمە ڕاست نیە، بەڵكو خۆ برسی كرن و خۆ تێركردن هۆیەكە بۆ ئامانجی گەورەتر ئەویش ئەنجامدانی چاكسازی چاكتر. پێغەمبەر (د.خ) دەفەرمووێت: (من لم یدع قول الزور والعمل به فلیس لله حاجە فی أن یدع طعامه وشرابه).
واتە كەسێك لەكاتی بەڕۆژ و بووندا گەر وازی نەهێنا لە كرداری خراپ و قسەی خراپ، خوا پێویستی بە خۆ برسیكردن و تینووكرنی ئەو نیە، هەر بۆیە، زۆر پێویستە بە ڕۆژ و بونمان بەو شێوەیە بێت كە خوا دەیەوێت و بمانپارێزێت لە هەموو قسەو كردەوەیەكی  ناشیرین و نەشیاو و ئاراستەمان بكات بەرەو چاكەو لێبوردەیی و ڕەوشتی جوان.
دیاردەی سێیەم: لەلایەكی تریشەوە هەر لەم مانگە پیرۆزەدا كە یەكێك لە ناوەكانی (مانگی سەبر و دان بە خۆدا گرتنە) دەبینین هەندێ كەس بە بیانوی ئەوەی كە بەڕۆژوە توڕە و توند دەبن و قسەیان لەگەڵ ناكرێت و هەر ئاگریان لێ دەبارێت ، و كەس ناوێرێ قسەیان لەگەڵ دا بكات، ئەمە چیە؟ وەڵڵا كاكم بەڕۆژوە.
برای بەڕێز. كەی ڕۆژ و وایە، تۆ بۆ خۆت و خوای خۆت بە ڕۆژ و دەبیت یان بۆ خەڵك؟ چۆن ماف بە خۆت دەدەیت ئاوا توڕە و تون بیت لە ماڵ و بازاڕدا، لەگەڵ خێزان و مناڵه‌كانی خۆت، یا لەگەڵ خەڵكیدا لە شوێنی كارەكەت.
ئەی نەتبیستووە كە پێغەمبەر (د.خ) دەفەرموێت: (الكلمە الطیبە صدقە)، یان  دەفەرموێت: (تبسمك فی وجه أخیك صدقە). واتە  وشەی چاك و جوان كە لە دەمت دێتە دەرەوە ، یان ئەگەر بە ڕوویەكی گەش  و جوان قسە لەگەڵ خەڵك بكەیت ئەمە بە خێر و عیبادەت و صدقە بۆ دەنووسرێت؟
زۆر گرنگە ئەم خەڵكە دان بە خۆیاندا بگرن و ئەگەر لە پێش مانگی ڕەمەزاندا توڕە بووبیت، لەم مانگەدا پێویستە زۆر زیاتر دان بە خۆتدا بگریت، نەوەك خەڵك بڵێن لەبەر بە ڕۆژ و بوون توڕەیە ئامۆژگاری خۆشەویستمان (د.خ) ئەوەیە كە ئەگەر شەڕیشیان پێ فڕۆشتیت و جوێنیشیان پێدایت وەڵامیان مەدەوە و تەنها بڵێ: من بە ڕۆژوم.
دیاردەی چوارەم: بێتاقەتی و خۆدزینەوە لە ڕاپەڕاندنی ئەركەكان، هەوندێك لە كرێكار و كارمەند و فەرمانبەر لە مانگی ڕەمەزاندا سستی و تەمبەڵی یان پێوە دیارە، وەك پێویست كارەكان و ئەركی  سەر شانی خۆیان ڕاپەڕێنن، وەیا كات بە فیڕۆ دەدەن و درەنگ دێن بۆ سەر كار و پێش تەواو بوونی دەوام دەست لە كار هەڵدەگرن.
بۆیە خەڵك كە كارێكی هەبێ لە فەرمانگەو  شوێنە گشتییەكان لە مانگی ڕەمەزاندا بۆیان تەواو نابێت، بە ناوی ڕەمەزانەوە درێژە دەكێشێ، لە كاتێكدا بە ڕۆژوبوونی مانگی ڕەمەزان هەرگیز نابێ ببێتە هۆی سستی و تەمبەڵی لەكار كردندا، بە پێچەوانەوە مانگی ڕەمەزان مانگی كۆشش زیاتر و ئەنجامدانی چاڵاكی گەورەترە، بۆیە دەبینین كە زۆرێك لە غەزا و شەڕەكانی مسوڵمانان لەگەڵ بێ باوەڕان لە مانگی ڕەمەزان بوو، وەك غەزای بەدر و حگین و عین جالوت و فەتمی مەككە.....هتد.
لێرەدا پرسیارێك دێتە پێشەوە ئەویش ئەوەیە، ئەی بۆچی دەوامی دام و دەزگاكانی حكومەت لە زۆر ووڵاتدا لەم مانگەدا كەم دەبێتەوە؟ وەڵامەكەی ئەوەیەن بۆ ئەوە دەوام كەم نابێتەوە چونكە ڕۆژوەوان تاقەتی كاری نیە! بەڵكو لەبەر ئەوەیە كە مسوڵمانی بە ڕۆژو بوو كاری عیبادەت و خواپەرستی  تری لەم مانگەدا هەیە وەك قورئان خوێندن و زیكر و بەسەركردنەویە خزم و دۆست و هەژار و خاوەن پێداویستیەكان، بابای مسوڵمان بتوانێت لەم مانگەدا ئەم كارو چاڵاكیانە ئەنجام بدات، لەبەر ئەوە قەت ئەوە قبوڵ نیە كەسێك لەم مانگەدا بەناوی  ڕۆژوەوە ئەركەكانی جێ بە جێ نەكات و خیانەت لە كارو پیشەكەی خۆی بكات.
دیاردەی پێنجەم: زۆر شت كڕین و زێدەڕۆیی لە خواردن و خواردنەوەكان و قەرەباڵی دروست كردن لە بازاڕ، كەدەبینین سڕە و نۆرە بۆ هەموو شت گیراوە تەنانەت بۆ شەربەت و تەماتەش.
بەڕاستی ئەمە كارێكی نەشیاوە، چونكە ڕەمەزان مانگی كەم كردنەوەی خواردن و خواردنەوەیە نەك زیادكردنی، هەر ئەم زێدە ڕۆییەو زۆر شت كڕینەش خۆی لە خۆیدا دەبێتە هۆیەك بۆ گران بەهایی و بەرزبوونەوەی نرخی كاڵا و شت مەك، و لەلایەكی تریشەوە هەرچی خواردنی خراپ و كات بەسەر چووی (ئێكسپایەر) هەیە لە كۆگا و دوكانەجانا لەم مانگەدا بەسەر ئەم خەڵكەدا ساغی دەكەنەوە، بۆیە زۆر پێویستە خەڵك واز لەم كارە خراپە بێنن و بە ئەدازەی پێویست شت بكڕن و شت زیاد لە ماڵدا كۆئەكەنەوە  و زیاتر خەریكی لایەنی ڕۆحی و گیانی ئەم مانگەین نەك لە جیاتی یەك ژەم كە نایخۆین بە قەد پێنج ژەم شت بكڕن و بخۆن.
ئەمانە هەندێك بوونی لەو دیاردەی ناشیرین و نەشیاوانەی كە زیاتر لە مانگی ڕەمەزاندا بە دیار دەكەون، پێویستە مسوڵمانی ڕاستە قینە لێیان دووربكەوێتەوە و مانای تەواوی ئەم مانگە پیرۆزە لە كردەوەكانی خۆی و خوا پەرستیەكانیدا بەرجەستە بكات، فەرمایشتی خواو پێغەمبەر لە بەر چاو بگرێت و ڕەمەزان بكاتە مانگی خواپەرستی نەك وورگ پەرستی، بیكاتە مانگی خاوێن بوونەوەو پتەوكردنی پەیوەندی  لەگەڵ خواو پەندەكانیدا، ئەوكات بەرەكەت و بەرووبوومی ئەم مانگەی پێدەبەخشرێت، و دەگاتە چڵەپۆپەی بەڕۆژ و بوون كە بریتیە لە (لعلكم تتقون)، و زاد و زەخیرە و توێشووی چاك و بەسوود بۆ دونیا و قیامەتی ئامادە دەكات.
بە هیوای ڕەمەزانێكی پڕ لە فەڕ و خێرو بەرەكەت و خواپەرستی یەكی ڕاستەقینە و بە ڕۆژو بوونێكی دوور لە دیاردەی ناشیرین و نەشیاو.


بەروار:  2017-06-16

All Rights Researved ©